ভূ-পৃষ্ঠত সময় গণনা- সমাজ বিজ্ঞান -ভূগোল-সপ্তম শ্ৰেণী - পাঠ ১ -Time calculation on the surface) - Social Science-Geography- Class 7- Chapter -1

 অনুশীলনী 

১৷ চমু  উত্তৰ  দিয়া -

(ক) দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ  সৰ্বমুঠ সংখ্যা কিমান ? 

উত্তৰঃ ৩৬০ ডাল ৷ 

(খ) ভাৰতীয় মান সময়ৰ দ্ৰাঘিমাংশ কিমান ? 

উত্তৰঃ ৮২°৩০'  

(গ) পৃথিৱীক নিজ মেৰুদণ্ডত একপাক ঘূৰিবলৈ কিমান  ঘণ্টা সময়ৰ  প্ৰয়োজন ?

উত্তৰঃ ২৪ ঘণ্টা ৷ 

(ঘ) গ্ৰীনিজৰ ওপৰেৰে কল্পনা কৰা প্ৰাথমিক দ্ৰাঘিমা ৰেখাৰ স্থানীয় সময়ক কি বোলে ? 

উত্তৰঃ গ্ৰীনিজ মান সময় ৷

(চ) কৌণিক দূৰত্বৰ জোখৰ একক কি ? 

উত্তৰঃ ডিগ্ৰী(°), মিনিট('), ছেকেণ্ড('') ইত্যাদি ৷ 

২৷ খালী  ঠাই পূৰ কৰা - 

(ক) পৃথিৱীৰ পৰিধিয়ে কেন্দ্ৰত _____ কোণ কৰি থাকে ৷ 

(খ) দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ মান বা জোখক ______ বোলে ৷ 

(গ) প্ৰাথমিক দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ কৌণিক দূৰত্ব ____ দ্ৰাঘিমাংশ ৷

(ঘ) মধ্যাহ্ন সূৰ্য্যৰ পৰা পূবফালে ১৫° আঁতৰত থকা ঠাইখনত _____ বাজিব ৷ 

উত্তৰঃ 

(ক) পৃথিৱীৰ পৰিধিয়ে কেন্দ্ৰত ৩৬০° কোণ কৰি থাকে ৷ 

(খ) দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ মান বা জোখক দ্ৰাঘিমাংশ বোলে ৷ 

(গ) প্ৰাথমিক দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ কৌণিক দূৰত্ব ° দ্ৰাঘিমাংশ ৷

(ঘ) মধ্যাহ্ন সূৰ্য্যৰ পৰা পূবফালে ১৫° আঁতৰত থকা ঠাইখনত  বাজিব ৷ 

৩৷ সঁচা-মিছা নিৰ্ণয় কৰা - 

(ক) পৃথিৱীৰ আহ্নিক গতিৰ ফলত পশ্চিমৰ ঠাইসমূহ পূবতকৈ আগতে সূৰ্য্যৰ সন্মুখীন হয় ৷

(খ) ভ্ৰমণকাৰীয়ে পূব দিশৰ পৰা ১৮০° অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত ১ দিন যোগ দি ল'ব লাগে ৷ 

(গ) কোনো এখন ঠাইত নিশা ১২ বাজিলে ঠাইখনত এটা দিন শেষ হয় আৰু অন্য এটা দিন আৰম্ভ হয় ৷

(ঘ) ১৮০° দ্ৰাঘিমাংশত সময়ৰ ব্যৱধান ১২ ঘণ্টা ৷ 

(ঙ) গ্ৰীনিজতকৈ পিছত সন্ধিয়া হোৱা ঠাই এখন পশ্চিম  দ্ৰাঘিমাংশত অৱস্থিত ৷ 

উত্তৰঃ

(ক) অশুদ্ধ  ৷

(খ) অশুদ্ধ ৷

(গ) শুদ্ধ ৷

(ঘ) শুদ্ধ ৷

(ঙ) শুদ্ধ ৷

৪৷ শুদ্ধ উত্তৰটো বাচি উলিওৱা - 

(ক) ভ্ৰমণকাৰীয়ে গ্ৰীনিজৰ মান সময় ানুসাৰে গ্ৰীনিজৰ পশ্চিমে গ'লে সময় লাভ/লোকচান হোৱা বুলি অনুভৱ কৰে ৷ 

(খ) গ্ৰীনিজতকৈ মুম্বাইত আগতে সূৰ্যোদয় হয় ৷ গতিকে মুম্বাই পূব/পশ্চিম দ্ৰাঘিমাংশত অৱস্থিত ৷

(গ) প্ৰাথমিক দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ পূবৰ প্ৰতি ডিগ্ৰী দ্ৰাঘিমাৰেখাত ৪ মিনিটকৈ সময় আগবঢ়া/পিছপৰা ৷

(ঘ) ভাৰতীয় দ্ৰাঘিমাৰেখা হিচাপে ৮৩°২০' / ৯০°/ ৮২°৩০' পূব দ্ৰাঘিমাৰেখা ডালক গ্ৰহণ কৰা হৈছে ৷

(ঙ) আমি পিন্ধা সাধাৰণ হাতঘড়ীবোৰ স্থানীয় সময়/ গ্ৰীনিজ মান সময় / ভাৰতীয় মান সময় মতে চলে ৷ 

উত্তৰঃ

(ক) ভ্ৰমণকাৰীয়ে গ্ৰীনিজৰ মান সময় অনুসাৰে গ্ৰীনিজৰ পশ্চিমে গ'লে সময় লাভ হোৱা বুলি অনুভৱ কৰে ৷ 

(খ) গ্ৰীনিজতকৈ মুম্বাইত আগতে সূৰ্যোদয় হয় ৷ গতিকে মুম্বাই পূব দ্ৰাঘিমাংশত অৱস্থিত ৷

(গ) প্ৰাথমিক দ্ৰাঘিমাৰেখাৰ পূবৰ প্ৰতি ডিগ্ৰী দ্ৰাঘিমাৰেখাত ৪ মিনিটকৈ সময় আগবঢ়া ৷

(ঘ) ভাৰতীয় দ্ৰাঘিমাৰেখা হিচাপে  ৮২°৩০' পূব দ্ৰাঘিমাৰেখা ডালক গ্ৰহণ কৰা হৈছে ৷

(ঙ) আমি পিন্ধা সাধাৰণ হাতঘড়ীবোৰ  ভাৰতীয় মান সময় মতে চলে ৷ 

৫৷ পাৰ্থক্য লিখা - 

(ক) অক্ষৰেখা  আৰু দ্ৰাঘিমাৰেখা 

(খ) স্থানীয় সময় আৰু মান সময় ৷ 

উত্তৰঃ

(ক) অক্ষৰেখা  আৰু দ্ৰাঘিমাৰেখাঃ

 বিষুৱৰ সমান্তৰালকৈ কল্পনা কৰা বৃত্তাকাৰ ৰেকাবোৰক অক্ষৰেখা বোলে ৷ আনহাতে, প্ৰাথমিক দ্ৰাঘিমাৰ পূব আৰু পশ্চিমে দুয়ো মেৰু সংযোগ কল্পনা কৰা ৰেখাবোৰেই দ্ৰাঘিমাৰেখা ৷ 

(খ) স্থানীয় সময় আৰু মান সময়ঃ

কোনো একন ঠাইৰ মধ্যাহ্ন সূৰ্য্যৰ অৱস্থান চাই যি সময় গণনা কৰা হয় তাকে ঠাইখনৰ স্থানীয় সময় বোলে ৷ 

আনহাতে, কোনো এক বা একাধিক নিৰ্দিষ্ট দ্ৰাঘিমাৰ ভিত্তিত সমগ্ৰ দেশৰ বাবে যি সময় গণনাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয় তাক দেশখনৰ মান সময় বোলে ৷ 

৬৷ সমাধান কৰা - 

(ক) গ্ৰীনিজত মান সময়মতে ৭ বাজিলে কোনো এখন ঠাইত দুপৰীয়া ১২ বাজে ৷ ঠাইখনৰ দ্ৰাঘিমাংশ নিৰ্ণয় কৰা ৷ 

সমাধানঃ গ্ৰীনিজ আৰু ঠাইখনৰ সময়ৰ পাৰ্থক্যঃ ১২ - ৭ = ৫ ঘণ্টা ৷

এতেকে ঠাইখনৰ দ্ৰাঘিমাংশ হ'ব ঃ ১৫° x ৫ = ৭৫° 

(খ) দুপৰীয়া ১২ বজাত নিউয়ৰ্ক(৭৫°প) চহৰৰ পৰা লচএঞ্জেল্চ( ১১৮°প) লে এটি অনাতাঁৰ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলে ৷ লচএঞ্জেল্চৰ স্থানীয় সময় মতে কেতিয়া অনুষ্ঠিত হ'ব ? 

সমাধানঃ 

(গ) নতুন দিল্লীৰ ( ৭৭° পূ) স্থানীয় সময় মতে দিনৰ ৯ বজাত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া খেলখন ধুবুৰী (৯০° পূ) চহৰৰ স্থানীয় সময় মতে কেতিয়া অনুষ্ঠিত হ'ব ? 

সমাধানঃ 













Post a Comment

Please don't use spam link in the comment box.

Previous Post Next Post